لاپاراسکوپی روده

لاپاراسکوپی روده یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های جراحی گوارش در چند دهه اخیر است. این روش کم‌تهاجمی که به آن جراحی بسته یا کی‌هول نیز گفته می‌شود، امکان انجام عمل‌های پیچیده روده را با چند برش کوچک به جای یک برش بزرگ فراهم کرده است.

امروزه اکثر جراحی‌های روده با روش لاپاراسکوپی قابل انجام هستند — از برداشتن پولیپ و درمان بیماری‌های التهابی روده تا برداشتن تومورهای سرطانی. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که لاپاراسکوپی روده نه‌تنها از نظر بهبودی سریع‌تر مزیت دارد، بلکه از نظر ایمنی و نتایج بلندمدت نیز با جراحی باز برابری می‌کند.

در این مقاله به صورت جامع توضیح می‌دهیم که لاپاراسکوپی روده چیست، برای چه بیماری‌هایی استفاده می‌شود، چگونه انجام می‌شود، و دوره بهبودی آن چطور است.

لاپاراسکوپی روده چیست؟

لاپاراسکوپی روده یک روش جراحی کم‌تهاجمی است که در آن جراح با ایجاد ۳ تا ۵ برش کوچک (معمولاً ۵ تا ۱۲ میلیمتر) روی شکم، از طریق یک دوربین کوچک (لاپاراسکوپ) و ابزارهای تخصصی باریک، داخل شکم را مشاهده کرده و عمل جراحی روده را انجام می‌دهد. نام لاپاراسکوپی از دو کلمه یونانی «لاپارا» (پهلو یا شکم) و «اسکوپئین» (مشاهده کردن) گرفته شده است. لاپاراسکوپ یک لوله باریک فیبر نوری است که دوربین، منبع نور، و کانال کار در آن تعبیه شده است.

در این روش، گاز دی‌اکسیدکربن به داخل حفره شکم پمپ می‌شود تا فضای کاری برای جراح ایجاد کند. تصویر دوربین روی یک مانیتور پزشکی با بزرگ‌نمایی مناسب نمایش داده می‌شود که دید بهتری نسبت به جراحی باز ایجاد می‌کند.

درمان بیماری‌های روده با لاپاراسکوپی

طیف وسیعی از بیماری‌های روده با روش لاپاراسکوپی قابل درمان هستند:

۱. سرطان روده بزرگ

لاپاراسکوپی برای سرطان روده بزرگ (کولورکتال) یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های اخیر در اونکولوژی جراحی است. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که جراحی لاپاراسکوپی برای سرطان کولورکتال از نظر نتایج کوتاه‌مدت (خونریزی کمتر، بهبودی سریع‌تر) و نتایج بلندمدت (بقای ۵ ساله) کاملاً با جراحی باز برابری می‌کند. برداشتن بخشی از روده (رزکسیون) که شامل تومور است، همراه با غدد لنفاوی اطراف — در چند نوع مختلف انجام می‌شود:

-همی کولکتومی راست: برداشتن بخش راست روده بزرگ

-همی کولکتومی چپ: برداشتن بخش چپ روده بزرگ

-رزکسیون سیگموئید: برداشتن بخش سیگموئید

-رزکسیون قدامی پایین: برداشتن بخشی از راست‌روده

۲. بیماری کرون

بیماری کرون یک بیماری التهابی مزمن روده است که می‌تواند هر بخشی از دستگاه گوارش را درگیر کند. وقتی درمان‌های دارویی کافی نباشند یا عوارضی مثل تنگی روده، فیستول، یا آبسه ایجاد شوند، جراحی لاپاراسکوپی توصیه می‌شود.

۳. کولیت اولسراتیو

کولیت اولسراتیو یک بیماری التهابی است که به روده بزرگ محدود می‌شود. در موارد شدید یا مقاوم به درمان، برداشتن کامل روده بزرگ با لاپاراسکوپی قابل انجام است. این عمل که کولکتومی نامیده می‌شود، در بسیاری از موارد به طور کامل بیماری را درمان می‌کند.

۴. دیورتیکولیت

وقتی کیسه‌های کوچک ایجادشده در دیواره روده بزرگ (دیورتیکول) ملتهب یا آلوده شوند، در موارد راجعه یا پیچیده، لاپاراسکوپی برای برداشتن بخش درگیر روده توصیه می‌شود.

۵. پولیپ‌های روده

پولیپ‌هایی که برای برداشتن از طریق کولونوسکوپی خیلی بزرگ هستند یا در مکانی قرار دارند که کولونوسکوپی به آن‌ها دسترسی ندارد، با لاپاراسکوپی برداشته می‌شوند.

۶. انسداد روده

چسبندگی‌های پس از جراحی‌های قبلی یکی از شایع‌ترین علل انسداد روده هستند. لاپاراسکوپی می‌تواند این چسبندگی‌ها را با کمترین آسیب آزاد کند و روده را باز کند.

۷. پرولاپس راست‌روده

پرولاپس روده به خارج از مقعد با لاپاراسکوپی قابل درمان است. روش‌های مختلف جراحی از جمله رکتوپکسی (ثابت کردن راست‌روده) از طریق لاپاراسکوپی انجام می‌شوند.

۸. یبوست مزمن شدید

در موارد نادر از یبوست مزمن که ناشی از اختلال در عملکرد روده بزرگ است و به هیچ درمانی پاسخ نمی‌دهد، لاپاراسکوپی ممکن است توصیه شود.

۹. فتق داخلی

فتق‌هایی که از طریق معاینه قابل دسترسی نیستند و موجب گیر افتادن روده می‌شوند، با لاپاراسکوپی قابل ترمیم هستند.