سرطان کیسه صفرا؛ از تشخیص تصادفی تا درمان جراحی

میزان بقا در سرطان کیسه صفرا بر اساس مرحله بیماری

یکی از سوالات مهم بیماران و خانواده‌هایشان، احتمال بقا پس از تشخیص سرطان کیسه صفرا است. طبق آمار انجمن سرطان آمریکا (بر اساس داده‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱)، میزان بقای پنج‌ساله به شرح زیر است:

لازم به ذکر است که این آمار مربوط به سال‌های گذشته است و با پیشرفت روش‌های جراحی و داروهای جدید، نتایج درمان به‌تدریج بهتر می‌شود. وضعیت سلامت عمومی بیمار، سن و پاسخ به درمان هم در نتیجه نهایی تأثیرگذار است.

روش‌های درمان سرطان کیسه صفرا

نوع درمان بستگی به مرحله بیماری، وضعیت عمومی بیمار و قابلیت عمل جراحی تومور دارد:

جراحی؛ مؤثرترین روش در مراحل اولیه

جراحی تنها روش درمانی با پتانسیل درمان قطعی سرطان کیسه صفرا است. بسته به مرحله بیماری، عمل جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• برداشتن کیسه صفرا (کوله‌سیستکتومی): در سرطان‌های مرحله اول که محدود به کیسه صفرا هستند، برداشتن کامل کیسه صفرا ممکن است کافی باشد.
• جراحی رادیکال: در مراحل بالاتر، جراح علاوه بر کیسه صفرا، بخشی از کبد مجاور و غدد لنفاوی اطراف را هم برمی‌دارد تا مطمئن شود سلول سرطانی باقی نمانده است.
• جراحی لاپاراسکوپیک: در موارد مرحله اول، جراحی از طریق لاپاراسکوپی (برش‌های کوچک) انجام‌پذیر است. این روش درد کمتر، بهبودی سریع‌تر و بستری کوتاه‌تری دارد.

شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی معمولاً بعد از جراحی (کمکی) یا در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست، استفاده می‌شود. هدف آن از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده یا کند کردن رشد تومور است.

پرتودرمانی

اشعه‌درمانی ممکن است به‌تنهایی یا همراه با شیمی‌درمانی بعد از جراحی تجویز شود تا احتمال عود بیماری کاهش یابد.

ایمنی‌درمانی و درمان هدفمند

در سرطان‌های پیشرفته که به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهند، ایمنی‌درمانی و داروهای هدفمند ممکن است گزینه‌هایی باشند. این درمان‌ها هنوز در حال تحقیق و توسعه هستند.

درمان‌های تسکینی

در مواردی که سرطان پیشرفته است و درمان قطعی ممکن نیست، هدف از درمان، کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی بیمار است. استنت‌گذاری در مجاری صفراوی برای رفع زردی یا بای‌پس صفراوی از جمله اقدامات تسکینی هستند.

آیا می‌توان از سرطان کیسه صفرا پیشگیری کرد؟

متأسفانه روش مطمئنی برای پیشگیری قطعی از سرطان کیسه صفرا وجود ندارد، اما می‌توان عوامل خطر را تا حد ممکن کاهش داد:

• درمان به‌موقع سنگ کیسه صفرا: اگر سنگ‌ها بزرگ یا علامت‌دار هستند، عمل جراحی کیسه صفرا ریسک سرطان را از بین می‌برد.
• پیگیری پولیپ‌های کیسه صفرا: پولیپ‌های بالای یک سانتی‌متر باید جدی گرفته شوند.
• ترک سیگار: سیگار با افزایش خطر بسیاری از سرطان‌ها از جمله سرطان کیسه صفرا مرتبط است.
• حفظ وزن مناسب: چاقی یک عامل خطر مستقل محسوب می‌شود.
• رژیم غذایی سالم: مصرف میوه و سبزیجات و کاهش چربی‌های اشباع ممکن است نقش محافظتی داشته باشد.
• معاینات دوره‌ای: افرادی که سابقه خانوادگی سرطان‌های گوارشی دارند یا عوامل خطر بالایی دارند، باید سونوگرافی‌های منظم داشته باشند.