علت درد سمت راست بالای شکم

سؤالات متداول

1- اگر درد سمت راست بالای شکم بعد از غذا باشد به چه علتی است؟

شایع‌ترین علت این نوع درد، سنگ یا التهاب کیسه صفراست. کیسه صفرا بعد از خوردن غذا — به‌خصوص غذاهای چرب — منقبض می‌شود تا صفرا بفرستد. اگر مجرا گرفته باشد یا کیسه ملتهب باشد، این انقباض درد ایجاد می‌کند. با پزشک و سونوگرافی شکمی بررسی کنید.

2- درد سمت راست بالای شکم که به شانه راست می‌رود از کجاست؟

این الگوی درد — که به آن «درد ارجاعی» می‌گویند — معمولاً ناشی از مشکل کیسه صفرا یا مجاری صفراوی است. عصبی که از دیافراگم (که در نزدیکی کیسه صفرا عبور می‌کند) می‌گذرد، همان عصبی است که شانه راست را عصب‌دهی می‌کند. بنابراین درد کیسه صفرا می‌تواند به شانه راست تیر بکشد.

3- اگر درد سمت راست بالای شکم با تنفس بدتر شود علت چیست؟

درد که با تنفس عمیق بدتر می‌شود می‌تواند نشانه التهاب حاد کیسه صفرا، التهاب غشای ریه (پلوریت)، یا در موارد نادر مشکلات قلبی باشد. باید فوری بررسی شود.

4- آیا کبد چرب باعث درد سمت راست بالای شکم می‌شود؟

کبد چرب در مراحل اولیه معمولاً بدون درد است. در مراحل پیشرفته‌تر که کبد بزرگ شده، ممکن است ناراحتی یا احساس فشار مبهم در سمت راست بالای شکم ایجاد کند. تشخیص با سونوگرافی و آزمایش کبدی انجام می‌شود.

5- چرا هنگام دویدن سمت راست بالای شکمم درد می‌گیرد؟

این درد که به «پهلو درد ورزشی» معروف است، با کشیدگی عضله فرق دارد: فقط حین فعالیت ایجاد می‌شود و چند دقیقه بعد از توقف کاملاً از بین می‌رود. علت آن کشیده شدن رباط‌های نگهدارنده‌ی کبد و انقباض دیافراگم هنگام حرکت است. ورزش کردن بلافاصله بعد از غذا و نوشیدن زیاد آب حین دویدن آن را تشدید می‌کند. این درد بی‌خطر است و با آهسته کردن سرعت و نفس عمیق برطرف می‌شود.

6- آیا استرس می‌تواند باعث درد سمت راست شکم شود؟

بله. استرس و اضطراب حرکات روده و ترشح اسید معده را تغییر می‌دهند و می‌توانند نفخ، گرفتگی و درد را در هر نقطه از شکم، از جمله سمت راست، ایجاد کنند. اما «عصبی بودن» درد تشخیصی است که فقط بعد از رد علت‌های عضوی با معاینه و سونوگرافی داده می‌شود، نه پیش از آن.

7- بعد از برداشتن کیسه صفرا هم ممکن است سمت راست شکم درد کند؟

در هفته‌های اول بعد از عمل، درد محل برش‌ها و کمی ناراحتی زیر دنده‌ها طبیعی است و به‌تدریج کم می‌شود. اگر ماه‌ها بعد از عمل درد مشابه حمله‌های قبلی برگشت، یا با زردی و تب همراه بود، باید باقی‌ماندن سنگ در مجرای صفراوی یا مشکلات دیگر مجاری بررسی شود.

8- درد سمت راست بالای شکم در کودکان نشانه‌ی چیست؟

در کودکان، این درد بیشتر از یبوست، گاز، عفونت‌های ویروسی روده و گاهی التهاب غدد لنفاوی شکم است. سنگ کیسه صفرا در بچه‌ها کمتر دیده می‌شود، اما در کودکان دارای اضافه‌وزن یا برخی بیماری‌های خونی احتمال آن بیشتر است. اگر کودک از درد بیدار می‌شود، راه نمی‌رود یا پایش را جمع می‌کند، تب دارد یا استفراغ سبزرنگ دارد، باید فوری به پزشک برده شود.

9- برای سونوگرافی کیسه صفرا باید ناشتا باشم؟

بله. کیسه صفرا بعد از غذا منقبض و کوچک می‌شود و سنگ‌ها یا ضخیم شدن دیواره‌ی آن ممکن است دیده نشوند. معمولاً ۶ تا ۸ ساعت ناشتایی توصیه می‌شود و بهتر است سونوگرافی صبح انجام شود. اگر قبلاً سونوگرافی غیرناشتا انجام داده‌اید و جوابش طبیعی بوده، ولی دردتان ادامه دارد، ممکن است تکرار آن در شرایط ناشتا لازم باشد. هنگام ویزیت، جواب سونوگرافی قبلی را همراه داشته باشید.